AKAR EKSPERTİZ — Uzmanlıkta 15. Yıl. Değer Biliriz. Gayrimenkul değerleme çalışmasının kapsamı; yalnızca taşınmaza değil, raporun hangi karar veya işlemde kullanılacağına göre belirlenir. Bu nedenle “SPK lisanslı uzman raporu” ifadesi tek başına her kurum ve işlem için aynı sonucu ifade etmez.
Bireysel uzman lisansı neyi gösterir?
Gayrimenkul Değerleme Lisansı, sahibinin Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemelerinde belirlenen mesleki yeterlilik koşullarını karşıladığını gösterir. Uzman; taşınmazın yasal, fiziksel ve ekonomik özelliklerini inceler, uygun değerleme yaklaşımlarını uygular ve ulaştığı sonucun dayanaklarını raporlar.
Lisans bilgisi ile uzmanın çalıştığı veya hizmet verdiği kuruluşun statüsü birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. SPK’nın gayrimenkul değerleme kuruluşları tanıtım rehberi ve listeye alınmış kuruluşlar sayfası bu ayrımı ve düzenlenen faaliyet alanını açıklar.
Bireysel uzman ile SPK listesine alınmış kuruluş aynı şey değildir
Bireysel lisans, mesleki yeterliliğe ilişkindir. SPK tarafından listeye alınmış gayrimenkul değerleme kuruluşu ise sermaye, ortaklık yapısı, organizasyon, bağımsızlık ve faaliyet koşulları yönünden ayrıca düzenlenen kurumsal bir yapıdır. Lisanslı uzmanlar, listeye alınmış kuruluşlarda tam zamanlı veya sözleşmeli olarak da görev yapabilir.
Dolayısıyla bir uzmanın lisans sahibi olması, kendi adına hazırladığı her raporun sermaye piyasası veya kurum içi düzenlemeler bakımından “SPK kuruluş raporu” olduğu anlamına gelmez.
Bir rapor her kurumda otomatik olarak geçerli değildir
Raporun kabul edilip edilmeyeceğini; işlemin türü, yürürlükteki mevzuat ve raporu talep eden kurumun kendi şartları belirler. Banka kredisi, sermaye piyasası işlemi, yabancıya satış veya başka bir düzenlemeye tabi süreçte listeye alınmış kuruluş ya da kurumun onaylı tedarikçisi aranabilir.
Özel satın alma, satış, yatırım, miras paylaşımı veya hukuki uyuşmazlık öncesi karar desteği çalışmalarında ise amaca göre bağımsız değerleme veya uzman görüşü hazırlanabilir. Hukuki süreçlerde rapor, mahkemenin atadığı bilirkişi raporunun yerine geçmez; tarafın teknik görüşünü ve dayanaklarını ortaya koyar. Kesin kabul koşulu işe başlanmadan önce ilgili kurum veya hukuk danışmanıyla teyit edilmelidir.
Doğru rapor türünü belirlemek için beş soru
- Rapor hangi karar veya işlem için kullanılacak?
- Raporu kim teslim alacak: kişi, şirket, banka, mahkeme veya kamu kurumu mu?
- Talep eden kurumun zorunlu formatı ya da onaylı kuruluş şartı var mı?
- Değerleme tarihi güncel mi, geçmiş tarihli mi olmalı?
- Taşınmaz konut, arsa, tarla, fabrika, depo veya özel nitelikli tesis mi?
AKAR Ekspertiz, çalışma öncesinde bu bilgileri değerlendirir. İşlem başka bir kuruluş statüsü veya farklı rapor formatı gerektiriyorsa bu durum talep sahibine bildirilir; uygun olmayan kapsam “resmî rapor” gibi sunulmaz.
Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ’da çalışma kapsamı
Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ genelinde konut, ticari mülk, arsa ve tarla çalışmaları; Lüleburgaz, Çorlu ve Çerkezköy’de fabrika, depo ve sanayi tesisi değerlemeleri planlanabilir. Silivri ve Marmara Bölgesi’ndeki büyük veya özel nitelikli projeler proje bazında değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanı ne demektir?
Gayrimenkul Değerleme Lisansı, sahibinin SPK düzenlemelerinde belirlenen mesleki yeterlilik şartlarını karşıladığını gösterir. Bireysel lisans ile listeye alınmış kuruluş statüsü aynı değildir.
SPK lisanslı uzman raporu her kurumda geçerli midir?
Hayır. Kabul şartı işlemin amacına, mevzuata ve talep eden kurumun kurallarına bağlıdır; çalışma öncesinde teyit edilmelidir.
SPK listesinde yer alan değerleme kuruluşu ne zaman gerekir?
Sermaye piyasası, banka veya düzenlemeye tabi bazı resmî işlemlerde listeye alınmış kuruluş ya da kurumun onaylı tedarikçisi gerekebilir. Kesin şart işlem özelinde doğrulanmalıdır.
AKAR Ekspertiz doğru rapor kapsamını nasıl belirler?
Talebin amacı, raporu kullanacak taraf, taşınmaz türü ve varsa kurumun kabul koşulları işe başlanmadan önce değerlendirilir.